Haber

​İleri yaştaki bireylerin yalnızlığı pandemide arttı

Türkiye’de pandemi sürecinin yaşlı bireylerin yalnızlık ve ömür doyumu üzerine tesirini belirlemek gayesiyle Üsküdar Üniversitesi Sosyoloji Kısmı tarafından “Pandemi Periyodunda Yaşlılık ve Yalnızlık” başlıklı geniş iştirakli bir anket çalışması gerçekleştirildi. Türkiye’nin farklı vilayetlerinden 60 yaş ve üzerinde 872 bayan, 726 erkek olmak üzere 1598 iştirakçiyle yürütülen çalışma sonucuna nazaran yalnızlığın çağrıştırdığı hislere dair verilen karşılıklardan en yüksek oranlara sahip olanlar sırasıyla “mutsuzluk”, “üzüntü”, “çaresizlik”, “ölüm” ve “hüzün” oldu.

Üsküdar Üniversitesi Sosyoloji Kısmı Lideri Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı önderliğinde yürütülen çalışmada Üsküdar Üniversitesi öğretim vazifelisi İdil Arasan Doğan, sosyoloji Kısmı lisans öğrencilerinden Ayşe Yaman, Sinem Doğangönül ve Zühal Sarı Arslan etkin olarak misyon aldı.

20 Kasım-30 Kasım 2020 tarihleri ortasında çevrimiçi anket yoluyla Türkiye’nin farklı vilayetlerinden 60 yaş ve üzeri bin 598 iştirakçiyle gerçekleştirilen çalışmada hayli değişik bulgular ortaya çıktı. Toplam 30 sorudan oluşan ankette sosyodemografik bilgi içeren sorularla; iştirakçilerin yalnızlık duygusu, iştirakçilere yalnızlığın çağrıştırdığı hisler, iştirakçilerin yalnız hissettiklerinde yöneldikleri aktiviteler, memnunluk seviyeleri, sıhhat durumları, Covid-19 virüsüne yakalanma oranları ve Pandemi sürecinin yaşlı bireylerin sosyo-kültürel durumlarına tesiri üzerine sorular yer aldı.

872 bayan ve 726 erkek katıldı

İştirakçilerin %54.5’ini (872) bayan, %45.5’ini (726) de erkek iştirakçiler oluşturdu. İştirakçilerin %43.9’u (701) 60-65 yaş ortasında, %56.1’i (897) de 65+ yaş ve üzeridir. İştirakçilerin %3,4’ü bekar, %67,4’ü evli, %4,0’ı boşanmış, %25,1’i dul olduğunu belirtti. “İkamet ettiğiniz yerleşim yeri hangisidir?” sorusuna iştirakçilerin %50,6’sı vilayet merkezi, %32,8’i ilçe merkezi, %3,0’ı kasaba/belde, %4,1’i merkez/köy, %9,6’sı ilçe/köy olduğunu belirtti.

Dul ve boşanmış olanlar daha fazla yalnızlık hissediyor

“Kendinizi ne sıklıkta yalnız hissedersiniz?” sorusuna iştirakçilerin %22,2’si “hiçbir zaman”, %37,7’si “ara sıra”, %22,8’i “nadiren”, %11,4’ü “çok sık”, %5,6’sı “her zaman” biçiminde cevapladı. Bu sorunun karşılıklarına çeşitli sosyodemografik değişkenlere nazaran değerlendirildiğinde bayan ve erkek iştirakçiler ortasında manalı bir fark göze çarpmazken dul (%36,1)ve boşanmış (%20.9)yaşlı bireylerin evlilere nazaran kendilerini daha yalnız hissettikleri görüldü.

Bu süreçte yalnızlık hissinin yüksek olduğu iştirakçinin %68,7’si Pandemi sürecinde yakınlarıyla görüşememesinin bir sonucu olarak kendini yalnız hissettiklerini lisana getirdi.

Yalnız hissettiğinizde ne yaparsınız?

“Yalnız hissettiğinizde ne yaparsınız?” sorusunu iştirakçilerin %39,4’ü “ibadete yönelirim”, %27,3’ü “televizyon yahut telefona yönelirim”, %14,5’i “dışarı çıkarım”, %7,9’u “uyurum”, %10,9’u “başka bir aktivitede bulunurum” halinde cevapladı.

İbadetten sonra en çok televizyon ve telefona yöneldiler

“Yalnız hissettiğinizde ne yaparsınız?” sorusuna bayan iştirakçilerin %46,9’u ibadete, %26,5’i televizyon yahut telefona yöneldiğini, %9,2’si dışarı çıktığını, %7,1’i uyuduğunu, %10,1’i öteki bir aktivitede bulunduğunu belirtirken; erkek iştirakçilerin %30,1’i ibadete, %28,4’ü televizyon yahut telefona yöneldiğini, %20,8’i dışarı çıktığını, %8,7’si uyuduğunu ve %11,8’i öteki bir aktivitede bulunduğunu belirtti.

Yalnızlık en çok mutsuzluğu çağrıştırıyor…

“Yalnızlık size hangi hisleri çağrıştırıyor?” sorusuna iştirakçilerden en sık alınan karşılık %20,8 ile mutsuzluk olmuştur. İştirakçilerin %16,6’sı hüzün cevabını verirken %10,0’ı çaresizliği, %9,8’i vefatı, %8,3’üne hüznü çağrıştırdığını belirtti.

Yaşlıların memnunluk seviyesi

Ankette yer alan “genel olarak tüm ömrünüzü düşündüğünüzde kendinizi nasıl tanımlarsınız?” sorusuna iştirakçilerin %58,3 “orta seviyede mutluyum”, %27,7’si “çoğunlukla mutluyum”, %10,6’ı ise “çoğunlukla memnun değilim”, %3,4’i“hiç keyifli değilim” cevabını verdi.

Erkekler bayanlara nazaran daha keyifli hissediyor

Bu sorunun karşılıklarına çeşitli sosyodemografik değişkenlere nazaran değerlendirildiğinde bayan iştirakçilerin %3,9’u “hiç memnun değilim” %10,9’u “çoğunlukla memnun değilim”, %58,4’ü “orta seviyede mutluyum”, %26,6’sı ise “çoğunlukla mutluyum” yanıtını verirken erkek iştirakçilerin %2,6’sı “hiç keyifli değilim”, %10,2’si “çoğunlukla keyifli değilim”, %58’i “orta seviyede mutluyum”, %29,1’i ise “çoğunlukla mutluyum” yanıtını verdi.

En çok orta seviyede memnunluk hissediliyor

“Genel olarak tüm hayatınızı düşündüğünüzde kendinizi nasıl tanımlarsınız?” sorusuna bekar iştirakçilerin %11,1’i “hiç memnun değilim”, %24’ü “çoğunlukla memnun değilim” %38,8’i “orta seviyede mutluyum”, %25,9’u “çoğunlukla mutluyum” karşılığını verirken; evli iştirakçilerin %2,5’i “hiç memnun değilim”, %8,9’u “çoğunlukla memnun değilim”, %57,5’i “orta seviyede mutluyum”, %30,9’u ise “çoğunlukla memnunum karşılığını işaretledi. Tıpkı soruya boşanmış olan iştirakçilerimizin %4,7’si “hiç keyifli değilim”, %14,2’si “çoğunlukla memnun değilim” %60,3’ü “orta seviyede mutluyum” %20,6’sı çoğunlukla mutluyum” karşılığını verdi. Eşi ölmüş, dul iştirakçilerin ise %4,2’si hiç keyifli olmadığını, %12,7’si çoğunlukla memnun olmadığını, %62,3’ü orta seviyede memnun olduğunu, %20,6’sı ise çoğunlukla memnun olduğunu söz etti.

Erkekler daha sağlıklı olduklarını hissediyor

“Sağlık durumunuzu nasıl değerlendirirsiniz?” sorusuna bayan iştirakçilerin %50,9’u “pandemi öncesinde sağlıklı hissediyordum, hala sağlıklı hissediyorum”, %22,4’ü “pandemi öncesinde sağlıklı hissediyordum lakin artık o denli hissetmiyorum”, %24,7’si “pandemi öncesinde sıhhatsiz hissediyordum, hala sıhhatsiz hissediyorum”, %1,7’si “pandemi öncesinde sıhhatsiz hissediyordum, artık sağlıklı hissediyorum” halinde cevapladı. Birebir soruyu erkek iştirakçilerin %60,6’sı “pandemi öncesi sağlıklı hissediyordum, hala sağlıklı hissediyorum”, %21,2’si “pandemi öncesinde sağlıklı hissediyorum ancak artık o denli hissetmiyorum”, %16,3’ü “pandemi öncesi sıhhatsiz hissediyordum, hala sıhhatsiz hissediyorum”, %1,6’sı “pandemi öncesi sıhhatsiz hissediyordum artık sağlıklı hissediyorum” karşılıklarıyla kıymetlendirdi.

COVID-19’a yakalanma oranı

“Covid-19 virüsüne yakalandınız mı?” iştirakçilerin %9,6’ı “evet”, % 90,4’i “hayır” cevabını verdi.

Bekar iştirakçilerin %5,5’i, evli iştirakçilerin %9,3’ü, boşanmış iştirakçilerin %12,6’sı, eşi ölmüş (dul) iştirakçilerin ise %10,2’si Covid-19 virüsüne yakalanmışken; tekrar bekar iştirakçilerin %94,4’ü, evli iştirakçilerin %90,6’sı, boşanmış iştirakçilerin %87,3’ü, eşi ölmüş (dul) iştirakçilerin ise %89,7’si virüse yakalanmadığı belirlendi. Buradan hareketle virüse yakalanmamış bireyler ortasındaki en yüksek oranın bekarlara ilişkin olduğu söylenebilir.

Pandemi süreci günlük rutinleri değiştirdi

İştirakçilerin %69,6’sı COVİD 19 süreciyle ilgili gereğince bilgilendirildiğini düşünüyorken, %30,4’ü bilgilendirilmediğini düşündüğü ortaya çıktı.

İştirakçilerin %63,1’i salgın sürecinin genel sıhhat problemleriyle ilgili takip ve tedavisini aksattığını, iştirakçilerin %57,6’sı pandemi sürecinde ekonomik ıstırap yaşadıklarını %61,8’i pandemi sürecinde yeme sıklığında bir artış gözlemlendiğini,%55,2’si pandemi sürecinde ailesiyle bağlarını kopmuş hissettiğini belirtirken, iştirakçilerin %66,6’sı pandemi sürecinde günlük rutinlerinin değiştiğini tabir etti.

Yakınlarla görüşememe yalnızlık hissini ağır halde hissettirdi

Üsküdar Üniversitesi’nde ikincisini bu yıl düzenledikleri ‘Uluslararası Yalnızlık Sempozyumu’ nda yalnızlığı bir çok tarafıyla ele aldıklarına dikkat çeken Üsküdar Üniversitesi Sosyoloji Kısmı Lideri Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, araştırma sonuçlarıyla ilgili şu değerlendirmelerde bulundu:

“Araştırma sonuçlarına nazaran yalnızlık duygusu bakımından öne çıkan özelliğin uygar durum olduğu göze çarptı. Boşanmış yahut eşini kaybetmiş yaşlı bireylerin evli iştirakçilere göre kendilerini daha yalnız hissettikleri tespit edildi. Pandemi boyunca yakınlarıyla görüşememe yaşlı bireylerin “yalnızlık” hissini daha ağır bir halde hissetmesinde tesirli faktörlerden biri olduğu ortaya çıkmıştır.

Yalnızlık hissini aşmada toplumsallaşma kıymetli

Yalnızlığın çağrıştırdığı hislere dair verilen cevaplardan en yüksek oranlara sahip olanlar sırasıyla “mutsuzluk”, “üzüntü”, “çaresizlik”, “ölüm” ve “hüzün” oldu. Münasebetiyle, yakın etrafıyla görüşme imkânı kısıtlanmış olan yaşlı bireylerin yalnızlığı en olumsuz manalarıyla hissedip deneyim ediyor olmaları beklenen görünmektedir. İştirakçilerin yalnızlık hissettiklerinde en çok ibadete, televizyon ve telefona ve dışarı çıkmaya yöneldikleri görülmüştür. Bu sonuç, yalnızlık hissini aşmaya yönelik ruhsallığın ve toplumsallaşmanın kıymet taşıdığını göstermektedir. Yalnızlıktan kaynaklanan olumsuz ruh hallerinin teselli, yakınlık ve bağ kurma üzere duygusal muhtaçlıklar ortaya çıkarıyor oluşu kıymetli bir nokta.

Salgına yakalanma oranlarında “hayır” yanıtı %90,4 üzere büyük bir orana sahiptir ve iştirakçilerin birçoklarının sıhhat seviyeleri bakımından çoklukla sağlıklı hissettikleri istikametinde cevap vermiş oluşu da bu oranla uyumlu görünmektedir. Virüse yakalanmayan iştirakçiler ortasında bekarların oranı ise beklenebileceği üzere daha yüksektir.

Pandemi sosyo kültürel durumları direkt etkiledi

İştirakçilerin birçok, Pandemi boyunca gündelik rutinlerinin değiştiğini, genel sıhhat problemlerini takip etmede zorlandıklarını, birtakım ekonomik zorluklar yaşadıklarını, yeme sıklığında artış gözlemlediklerini ve aile bağlarında kopma hissettiklerini söz etmişlerdir. Bu bakımdan, Pandeminin sosyo-kültürel durumlarına direkt tesir ettiği açıktır.

İştirakçilerin büyük çoğunluğu virüse yakalanmadığı halde, öteki sıhhat problemlerini gereğince sistemli takip edemedikleri ve tedavileri aksadığı için sıhhat açısından kırılganlık göstermeye devam etmektedirler. Ekonomik badirelerin varlığı, toplumsallaşma eksikliği, artan yalnızlık duygusu ve yakınlık hasreti çekmek ruhsal yeterli oluş açısından da zahmet çektiklerinin göstergesidir. Pandemi sonrasında da 65 yaş üzeri nüfusun hem fizikî hem ruhsal sıhhat sorunlar bakımından daha kırılgan ve olumsuz etkilenen kesim olması gözden kaçırılmaması gereken bir ihtimaldir.”

BEYAZ HABER AJANSI (BHA)

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir Cevap Yazın

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu
%d blogcu bunu beğendi: