Ekonomi

Çetin Ünsalan: Atlar akıllanırken otomotiv

Dünya Davos’ta ekonomik manada büyük sıfırlamayı tartışıp, dijitalleşmenin üzerinde dururken, husus eş vakitli olarak Türkiye’nin de gündeminden düşmüyor. TÜSİAD tarafından online düzenlenen ‘Dijital Türkiye Konferansı’ da bu kapsamda gerçekleşti.

Hakkını verelim en baştan beri TÜSİAD bu mevzuyu âlâ takip eden sivil toplum örgütlerinden biri. Erol Bilecik devrinde başlayan, oluşturulan takımlarla kıymetli bilinçlendirme atakları yapan, Simone Kaslowski Başkanlığı’nda da devam ettirilen bu yaklaşımı onların nezdinde tebrik etmek gerekiyor.

İşin hakkını teslim ettikten sonra tekrar dönelim konferansa… Tertipte konuşan Otomotiv Sanayii Derneği Lideri Haydar Yenigün de dal özelinde bu hususta kıymetli değerlendirmelerde bulundu.

Ama tüm bu konuşmasının içinde bir nokta var ki dikkatimi çekti. OSD Lideri, son yıllarda telekomünikasyon kesiminde ihtisaslaşan ve elektronik dünyada para kazanan şirketlerin kesimdeki üreticilere rakip pozisyonuna geldiğini belirtti.

Tespit yanlışsız, lakin katılmadığım bir vurgusu var. Şöyle diyor Haydan Yenigün: “Otomobil yapma hevesine girdiler ve olağan ki bunların tamamı elektrikli ve otonom araçlar.”

Diyeceksiniz ki hakikat; bunun neresine katılmıyorsun. Elbette sektörel telaşlar içinde olayları farklı yorumlamak mümkün. Tahminen kendi isimlerine haklılık hissesi da bulunabilir. Fakat yanılgı şu ki, bu şirketler araba yapma hevesine girmediler.

Sıkıntıyı bu türlü algılamak, çok büyük bir dönüşümü kaçırmak manasına gelir. Özellikle Tesla ile ön plana çıkan, uzaya gönderilen arabayla pazarlaması yapılan bir fotoğraf içerisinde mevzu gereğince anlaşılmıyor.

Bu şirketlerin araba umurlarında bile değil. Nereden mi anlıyoruz? Daha evvel de kaleme aldığım bir husus vardı. Tesla’nın lityum madenciliğine soyunması… Bunun elektrikli araçlar ismine batarya ismine kıymetli bir atılım olduğunu lisana getirmiştim.

Ancak o açıklamada Elon Musk’un bir sözünün de bilhassa altını çizmiştim ki, tam da bu bahisle ilgili bir noktaydı. Musk, lityum madenciliğine girmelerinin nedeni açıklarken, rekabet edebilirlikten bahsediyordu ancak şu tabiri gerçek niyeti ortaya koyuyordu. ‘Hedef 25 bin dolara, fiyatı ulaşılabilir bir araba satmak ve bunu isteyenlerin alabileceği sayılarda tutmak.”

Pekala neden? Sanki OSD Başkanı’nın belirttiği üzere araba üretme hevesine mi girdiler. Katiyetle katılmıyorum. Zira geleceğin iktisadında klâsik kesimlerin değil, bilginin hakim olacağı bir konum ortaya çıkacak.

Şayet ulaşılabilir fiyatlarla bir araba üretirseniz ve o araba akıllı teknolojilerle bezenmişse, bilgi toplamak ismine kritik bir avantaj elde edersiniz. Yani bu şirketlerin kederi araba ya da makine üretmek değil. O eseri çok kişinin kullanmasını sağlayarak, oradan elde edilecek bilgi ile iktisat yaratmak.

Sıkıntıyı bir eser rekabeti çerçevesinde görürseniz, mevzuyu kaçırırsınız. Üstelik gelecek nesillerin eğilimlerine baktığınızda araba sahipliği onlar ismine bir mana teşkil etmiyor. Uber ve gibisi yapılanmalar bunun için ortaya çıktı. Onların da kederi araç kiralamak ve para kazanmak değil, buradan elde edilecek datayla iktisat yaratmak.

Klasik bakış açılarıyla sıkıntıyı yorumlarsanız, mevzuyu anladığınızda ortadaki fark açılmış olur ve ne ile rekabet ettiğinizi bile unutursunuz. Zira teknolojinin devreye girdiği her çağda bu yaşanmıştır.

Örnek mi? 1903 yılında Henry Ford kredi talebiyle bankaya başvurur. Otomotiv kesiminin geleceğini göremeyen banka müdürü, ekspertizinde şöyle bir söz kullanır: “Atlar her vakit kullanılacaktır. Araba ise lakin süreksiz bir moda olabilir.”

O denli mi oldu? Bugüne dönersek sıkıntıyı nasıl yorumlamamız gerekiyor? Araba üretme hevesi olarak değil. Atlar araba oldu da artık akıllanıyor. Banka müdürü nerede?

cetinunsalan@yahoo.com

Çetin Ünsalan: 20 milyon turist riskte

 

Kapanan dükkanlar, artan yoksulluk ve yüksek faiz | Kerim Rota

 

 

İştirak Bankası’nın Sanayiciye eziyeti

 

 

FÖŞ: Başımız Sağolsun, İktisatta Kışı Kaybettik

@cetinunsalantv

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir Cevap Yazın

Başa dön tuşu
%d blogcu bunu beğendi: