Ekonomi

Güney Örnek: BORSADA GÖRELİ DEĞERLEME YOLU

Bir müddettir devam eden temel tahlil yazılarımıza en fazla gelen dönüş bir payın ucuz mu kıymetli mı olduğu sorusu oluyor. Bu üslup sorulara cevap veremesem de en kolay yoldan bir pay senedinin fiyatı hakkında nasıl yorum yapabiliriz bunu anlatacağım. Baştan söyleyeyim, bu yazıda bahsi geçen örnekler eğitim emelli yazılmış olup asla yatırım tavsiyesi olarak algılanmamalıdır.

Değerleme formüllerine geçmeden evvel fiyat ve kıymet kavramlarına değinmemiz gerekir. Pay senedinin fiyatı piyasada kabul gören ve yatırımcıların almaya razı olduğu bir ölçüyken, bedel kavramı bundan farklıdır. Varlığın gelecekte olması beklenen fiyatıdır bedel. Kimi vakit temelde hiçbir şey değişmese de birebir malı daha yüksek fiyata almak zorunda kalabilirsiniz. Yani ödediğiniz sayı olması gereken kıymetle eşit olmayabilir. Bunun önüne geçmek ismine şirketin piyasa fiyatı ile değerleme sonrası olması beklenen piyasa bedeli ortasındaki farka odaklanıyoruz ve buna nazaran bir yorumda bulunuyoruz.

Şayet bulduğumuz paha, şu anki piyasa fiyatından yüksekse alım istikametinde, düşükse satım tarafında bir karara varıyoruz. Değerleme usullerinin tamamı pay senetlerinin olması gereken kıymetinden ne kadar uzakta/yakında olduğunu gösterir. Birçok değerleme metodu var, bunlar:

  • İndirgenmiş Nakit Akımları Yolu
  • Nispi Değerleme (Piyasa Çarpanlarına Dayalı Model)
  • Karpayı İndirgeme Usulü
  • Net Faal Kıymet usulleridir. (Listeyi uzatmak mümkün).

Bu küme içerisinde INA ve izafi değerleme daha sık kullanılır. Göreli değerleme, firmanın geleceğine ait daha az varsayım (nakit akımlarının büyüme öngörüsü …) ve matematiksel hesaplamalar içerdiğinden ötürü INA’ya rağmen kolay bir metottur. Ayrıyeten değerleme esnasında varsayımlar değil, gerçekleşmiş datalar dikkate alınır. Bankacılık dalı bu formül için ülkü bir daldır.

Bugünkü yazımızda QueenStocks programı üzerinden izafî değerleme öteki ismiyle relative/piyasa çarpanlarına dayalı modeli örnek bir firma üzerinden örneklendireceğiz.

Nispi değerleme, bir şirketin başka misal şirketlere kıyasla belirli rasyolar içerisinde nerede yer aldığını gösterir. Bu manada seçilen şirketi öteki firmalar üzerinden karşılaştırır ve piyasada nasıl fiyatlandığını, bunun ne kadar altında ya da üstünde olduğunu söyler. Bunun için -sektörlere nazaran değişmekle birlikte- genelde aşağıdaki standart oranlar kullanılır, bu oranlar her bir şirket için yanlışsız piyasa bedelini bulmamıza yardımcı olur.

  • Fiyat/Kazanç Oranı
  • Piyasa Değeri/Defter Bedeli
  • Fiyat/Satış Oranı
  • Firma Değeri/Net Satış (şirketi satışlarının kaç katına satın alabilirim)
  • Fiyat/Nakit Akış Oranı
  • Firma Değeri/FAVÖK (Piyasa Bedeli + Net Borç) / Nakit Akışları
  • Piyasa Değeri/Net Etkin Kıymet

Özsermaye karlılığına ehemmiyet vermeme karşın buraya almadım zira borçluluk oranına bakılmaksızın özsermaye karlılığı yüksek olan şirketler, değerlemede kusura sebep olacaktır. Rasyolara bakarak karar verirken değerlediğimiz kesime uygun, yanlışsız rasyoları seçmeliyiz. Bu da unutmadan öteki bir yazının konusu olsun.

Başka tekniklere kıyasla bu çalışma piyasa çarpanlarını temel aldığı için piyasadaki volatilitenin, periyotlar ortasındaki baz tesirinin ya da güçlü bir trendin varlığından epey etkilenir. Bu meseleleri en aza indirmek hedefiyle değerleme esnasında yalnızca cari piyasa çarpanlarını değil, 5 yıllık ortalama piyasa çarpanlarını da kullanacağız.

Tekniğin dezavantajlı tarafı ise her ne kadar kolay üzere görünse de benzeri şirketi bulma zorluğudur. Örneğin; BIST ORMAN, KAĞIT, BASIM bölümünü ele alacak olursak, endeks içerisinde iş kolu birbirlerinden farklı olan şirketler mevcuttur. Birebir endekste yer alan ALKIM bir kağıt üreticisiyken, Doğtaş Kelebek Mobilya yahut Kaplamin Ambalaj daha farklı bir üretim kolunda faaliyet gösteren şirketlerdir. Şirketlerin birebir dalda yer alması değerleme açısından kâfi değildir. Bu nedenle kesinlikle misal işler yapan, birebir risk ve büyüme potansiyeline sahip, nakit akışları misal seyreden, mümkünse emsal coğrafik bölgede faaliyet  gösteren şirketler ele alınmalıdır.

İzafî değerlemede payın fiyatının değerleme sonucunda oluşacak fiyatla eşitleneceği düşünülür ve ona nazaran yorum yapılır. Metot bu mantığın üzerine kurulmuştur. Bu tahlil sistemini kesim içerisinde üstteki kaideleri taşıyan misal sayıda firmanın olmadığı durumda kullanmak yanılgılı sonuçlara neden olabilir.

Tabloda gördüğünüz üzere EGGUB şirketini misal şirketlerle (BAGFS, GUBRF, HEKTS) göreli değerleme usulüyle kıyasladım. Bu kıyaslamayı yaparken temel piyasa çarpanlarınından yararlandım ve her bir çarpan tesirini %16,6 olarak paylaştırdım. İzafi değerleme sonucuna nazaran;

EGGUB piyasa kıymeti misal şirketlere kıyasla %67,24 iskontolu. Şirketin cari piyasa kıymeti 2,186 milyar tl ve bu sonuca nazaran amaç piyasa değerinin  6,672,693 milyar tl olduğunu görüyoruz. Bu durumda %200’lük bir getiri potansiyelinden bahsedebiliriz ki satışlar ve piyasa kıymeti grafiğinde görebileceğiniz üzere son iki bilanço devrinde satışların da süratle artmasıyla piyasa kıymeti yükselmeye

(Cari piyasa kıymeti / Amaç piyasa pahası -1)

 

Grafik: Fastweb Mali Tahlil Pro

Grafik: Fastweb Mali Tahlil Pro

Piyasa çarpanlarına verdiğimiz yüzdeleri değiştirdiğimizde iskonto oranı bundan etkilenecektir. Fiyat / kar oranı ve PD / DD % 50 – 50 olacak biçimde revize ettiğimde iskonto oranı %14, piyasa bedeliyse %35’e yakın artmış oldu.

Ayrıyeten unutulmamalıdır ki yol bana nazaran çok kelepir yahut çok değerli kalmış şirketlerin tespitinde daha çok yarar sağlasa da tekrar de öteki prosedürlerde olduğu üzere hiçbir vakit tek başına kullanılmamalı ve değerleme sonucunda çıkan pahanın gerçek piyasa bedeliymiş üzere algılanmaması gerekir. Öteki metotlara ek olarak farklı bir fikir edinmek niyetiyle kullanabilirsiniz. Aslında metodolojinin ardındaki mantık tek fiyat kanununa (farklı piyasalarda tıpkı malların tıpkı fiyatlarla satılacağı düşüncesi) dayanır. Örnek vermek gerekirse, bir gayrimenkulun kıymeti yakınlarındaki benzeri konutların kıymetine nazaran şekillenir. Bunun üzere günlük hayattan birçok örnekle göreli değerlemeye başvurduğumuzu söyleyebiliriz. Birebir mantığı bu metotla pay senetlerine uyarlamış olduk.

Bol çıkarlar.

Muharrir:  Güney Örnek

Cemre Yoldaş: BİR İHTİMAL DAHA VAR: BORSANIN SİHİRLİ ALANI

SHARPE NET KAR MARJI ve BORSA GETİRİSİ

Yatırım Finansman 2021 Yılı İktisat ve Piyasa Beklentileri

Biden’ın teşvik planı piyasaları sarsıyor

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir Cevap Yazın

Başa dön tuşu
%d blogcu bunu beğendi: