Ekonomi

ILO: Gibisi görülmemiş işgücü piyasası krizi sonrasında, bilinmeyen ve istikrarsız toparlanma bekleniyor

Milletlerarası Çalışma Örgütü’nün (ILO) son raporuna nazaran, COVID-19 global salgını nedeniyle 2020 yılında yaşanan gibisi görülmemiş aksamayı takiben global işgücü piyasalarında toparlanmanın birinci işaretleri görünmeye başladı.

ILO Müşahede: COVID-19 ve Çalışma Ömrü, 7. Baskıda yer alan yeni yıllık iddialar, işgücü piyasalarının 2020 yılında büyük kayba uğradığını teyid ediyor. Son sayılara nazaran, geçen yıl boyunca (20194 Q4’e göre) global çalışma mühletinin %8,8’i, başka bir deyişle 255 milyon tam vakit iş muadili (TZE) kaybedildi.[1] Bu kayıp, 2009 global mali krizinde yaşanan kaybın yaklaşık dört katıdır.

Kayıp çalışma müddetleri, ya istihdamı devam edenlerin çalışma müddetlerinin azaltılması ya da 114 milyon kişi seviyesine ulaşan “görülmemiş” istihdam kaybı nedeniyle yaşandı.[2] Önemli bir bilgi olarak, istihdam kayıplarının %71’i (81 milyon kişi), işsizlikten fazla işgücü dışında kalmaktan kaynaklandı; yani, beşerler tahminen de global salgın kapsamında kısıtlamalar nedeniyle çalışamadıkları için işgücü piyasasından ayrıldılar, ya da iş aramayı tümden bıraktılar. Salt işsizlik oranlarına bakmak, COVID-19’un işgücü piyasası üzerindeki tesirlerini gerçekte olduğundan çok daha küçük gösteriyor.

Bu büyük kayıplar, global emek gelirinde %8,3’lük düşüşe (destek tedbirleri hariç tutularak) neden oldu; bu da, global gayrisafi hasılanın %4,4’üne, kabaca 3,7 trilyon ABD Dolarına eşittir.

Küme ve dallara nazaran tesirler

Bayanlar, global salgının neden olduğu işgücü piyasası aksamalarından, erkeklerden daha fazla etkilendi. Dünyada bayanların istihdam kaybı %5 iken erkeklerinki %3,9 oldu. Bilhassa de, bayanların işgücü piyasasından ayrılma ve piyasa dışında kalma mümkünlüğü erkeklerden daha yüksek.

Genç personeller de, ya işlerini kaybetme, ya işgücü piyasasından ayrılma ya da işgücü piyasasına girişlerinde gecikme yoluyla ağır darbe aldılar. Gençlerde (15-24 yaş) istihdam kaybı %8,7 civarında olurken, yetişkinlerde %3,7 oldu. Gözlem’e nazaran, bu durum “kayıp kuşak oluşma riskinin nitekim önemli bir risk olduğunu ortaya koyuyor.”

Rapor, farklı ekonomik, coğrafik ve işgücü piyasası dalları üzerinde tesirin istikrarsız dağıldığını gösteriyor. “K-biçimli toparlanma” olabileceği derdini ortaya koyuyor; buna nazaran, en ağır etkilenen dallar ve çalışanlar toparlanmada geri kalabilecek, düzeltici tedbirler alınmazsa eşitsizlikler daha da büyüyecek.

En ağır etkilenen dal konaklama ve yiyecek hizmetleri oldu, istihdam ortalama olarak %20’den fazla düştü. Perakende ve imalat kesimi ise ikinci sırada yer aldı. Öte yandan, 2020’nin ikinci ve üçüncü çeyreklerinde bilişim ve bağlantı, finans ve sigorta kesimlerinde istihdam arttı. Ayrıyeten, madencilik ve taşocakçılığı, altyapı hizmetleri kesimlerinde çok küçük artışlar da görüldü.

Geleceğe bakış

Belirsizlik derecesi hala yüksek olsa da, 2021’e ait son öngörüler, yılın ikinci yarısında aşılama programlarının tesirini göstermesiyle birlikte, birden fazla ülkenin nispeten güçlü toparlanma yaşayacaklarını gösteriyor.

Müşahede, toparlanma için üç senaryo ortaya koyuyor: Temel, karamsar ve optimist. Temel senaryo (Uluslararası Para Fonu Ekim 2020 varsayımlarından yararlanıyor), 2021 yılında global çalışma mühleti kaybının (2019’un dördüncü çeyreğine göre), 90 milyon tam vakitli iş kaybına muadil olan %3 seviyesinde öngörüyor.

Bilhassa aşılama programının yavaş ilerleyeceğini varsayan karamsar senaryoda, çalışma müddeti kayıpları %4,6; optimist senaryoda ise %1,3 olacak. Optimist senaryo, global salgının denetim altına alınacağı, tüketici inancı ve iş inancının artacağı varsayımına dayanıyor.

Senaryoların tümünde, Amerika Kıtaları, Avrupa ve Orta Asya bölgeleri, öteki bölgelerin çalışma müddeti kayıplarının yaklaşık iki katını yaşayacak.

Müşahede, toparlanma için bir dizi siyaset teklifleri de içeriyor:

Makro-ekonomik siyasetlerin 2021 ve ötesinde, mümkün olan durumlarda mali canlandırma dahil olmak üzere, genişletici olmaya devam etmesi; gelir destekleme ve yatırım teşvik tedbirleri.

Bayanlar, gençler, düşük vasıflı ve düşük fiyatlı personeller, öbür ağır etkilenen kümelere ulaşacak amaçlı tedbirler.

Düşük ve orta gelirli ülkelere milletlerarası dayanak, zira bu ülkelerin aşı programlarını uygulayacak, iktisat ve istihdam toparlanmasını destekleyecek mali kaynakları çok daha azdır.

Süratli büyüyen bölümlerde iş yaratmaya devam ederken, en ağır darbe almış bölümlerin desteklenmesine odaklanma.

Daha kapsayıcı, adil ve sürdürülebilir ekonomiler yaratmak için gereken toparlanma stratejilerini uygulamaya yönelik toplumsal diyalog.

“Görmekte olduğumuz toparlanma işaretleri cüret verici, fakat bunlar kırılgan ve epey bilinmeyen; hiçbir ülke yahut kümenin kendi başına toparlanamayacağını hatırda tutmak zorundayız” diyor ILO Genel Yöneticisi Guy Ryder. “Şu an yol ayrımındayız. Yolun biri istikrarsız, sürdürülemez, gitgide artan eşitsizlik ve istikrarsızlık içeren toparlanma, daha çok sayıda muhtemel krize gidiyor. Oburu ise, daha âlâ tekrar inşa için insan merkezli toparlanmaya odaklanıyor, istihdam, gelir ve toplumsal müdafaaya, personel hakları ve toplumsal diyaloğa öncelik veriyor. Daimi, sürdürülebilir ve kapsayıcı toparlanma istiyorsak, siyaset belirleyicilerin seçmeleri gereken yol budur.”


[1] 48 saatlik çalışma haftası varsayarak.

[2] 2019 ortalamasıyla karşılaştırıldığında.

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir Cevap Yazın

Başa dön tuşu
%d blogcu bunu beğendi: